Enexis ontvangt aanvragen voor 200.000 nieuwe en zwaardere kleinverbruik-aansluitingen
Enexis heeft via de overgangsregeling aanvragen ontvangen voor de bouw van circa 140.000 concrete nieuwbouwwoningen, waarvan de bouw de komende drie jaar moet starten. Via deze regeling konden concrete woningbouwprojecten die al ver in ontwikkeling waren vóór 1 juli worden aangemeld voor transportcapaciteit. Ter vergelijking: Enexis sluit normaal ongeveer 25.000 nieuwbouwwoningen per jaar aan. Daarbovenop ontving Enexis tot 1 juli 2026 reguliere aanvragen voor circa 60.000 kleinverbruik-aansluitingen, voornamelijk van huishoudens. Fors meer dan normaal gesproken. Het gaat daarbij om nieuwe aansluitingen én verzwaringen. Samen laten de aantallen zien hoe snel de vraag naar ruimte op het elektriciteitsnet groeit.
De aanvragen uit de overgangsregeling én reguliere aanvragen van kleinverbruikers doen een beroep op dezelfde beschikbare capaciteit die eerder werd gereserveerd voor de groei van nieuwe aanvragers van een kleine aansluiting. Sinds 1 juli 2026 wordt het maatschappelijk prioriteringskader voor alle klanten toegepast. Tevens is de reservering voor de groei van kleinverbruikers per 1 juli vervallen. De reguliere aanvragen voor 60.000 nieuwe en zwaardere aansluitingen worden volgens de oude werkwijze aangesloten. Voor circa 54.000 van de aangemelde woningen uit de overgangsregeling is capaciteit beschikbaar. Voor circa 86.000 woningen is die capaciteit nu nog niet beschikbaar. Deze projecten krijgen een plek op de wachtlijst met de daarvoor geldende maatschappelijke prioriteit.
Rutger van der Leeuw, CEO van Enexis: “De overgangsregeling heeft gezorgd voor een veel scherper beeld van waar en wanneer capaciteit nodig is. Tegelijkertijd monitoren en kennen wij de belasting van ons net goed en zien we waar ruimte beschikbaar is of kan ontstaan. Door die inzichten bij elkaar te brengen, is steeds beter duidelijk waar woningbouw binnen de beschikbare capaciteit mogelijk is, waar het net moet worden uitgebreid en waar met flexmaatregelen ruimte moet worden vrijgespeeld.”
Regionale verschillen
Binnen het verzorgingsgebied van Enexis zijn duidelijke regionale verschillen in de beschikbare capaciteit op het stroomnet. De komende maanden gaat Enexis daarom met gemeenten, provincies, projectontwikkelaars en andere betrokken partijen verder in gesprek over wat de uitkomsten lokaal betekenen en welke maatregelen nodig zijn om zoveel mogelijk klanten te kunnen aansluiten.
Enexis investeert en bouwt meer dan ooit
Het grote aantal aanvragen maakt duidelijk dat uitbreiding van het elektriciteitsnet onverminderd noodzakelijk is. Enexis investeert en bouwt meer dan ooit. In de eerste helft van 2026 lagen de investeringen 22 procent hoger dan een jaar eerder en ook de komende jaren voert Enexis het bouwtempo verder op. Gemeenten en provincies kunnen die versnelling ondersteunen door tijdig ruimte en grond voor nieuwe infrastructuur beschikbaar te stellen en vergunningprocedures waar mogelijk te versnellen.
Bouwen én slimmer benutten
Maar bouwen alleen is niet voldoende. Het elektriciteitsnet uitsluitend uitbreiden voor de momenten waarop de vraag maximaal is, vraagt veel fysieke ruimte en grote maatschappelijke investeringen. Daarom moet tegelijkertijd de capaciteit die er al is beter worden benut.
Dat kan onder meer door bedrijven met flexibele contracten hun elektriciteitsgebruik buiten de drukste momenten te laten organiseren en door congestieregelvermogen in te zetten waar dat extra ruimte kan creëren. Ook bij woningbouw liggen mogelijkheden. Door woningen en wijken netbewust te ontwerpen, kan de beschikbare capaciteit slimmer worden benut en kunnen binnen dezelfde netcapaciteit meer woningen worden aangesloten.
Van der Leeuw, CEO van Enexis: “Jaarlijks sluiten we 25.000 woningen aan op het elektriciteitsnet. Ook de komende jaren bouwen we in hoog tempo door. Daarmee dragen we bij aan de kabinetsambitie om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren. Tegelijkertijd balen we natuurlijk enorm dat we projecten ook niet direct kunnen aansluiten. We gaan er alles aan doen om sneller capaciteit vrij te spelen waar het knelt, maar dat kunnen we niet alleen. We hebben meer flexibiliteit nodig om pieken op het net te verminderen, we moeten het net sneller uitbreiden waar de nood het hoogst is en vanaf het begin netbewust bouwen. Dat vraagt ook van overheden dat zij netbewuste bouw gaan normeren, tijdig ruimte en grond beschikbaar stellen en vergunningprocedures versnellen. Met elke extra ruimte die we zo creëren, kunnen we zoveel mogelijk klanten helpen. “
Maatschappelijke prioriteren
Sinds 1 juli 2026 hebben alle netbeheerders, waaronder Enexis, hun werkwijze aangepast aan het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) aan. Dat kader bepaalt in welke volgorde klanten in congestiegebieden transportcapaciteit krijgen: niet de grootte van de aansluiting is leidend, maar het maatschappelijk doel ervan. Voorzieningen met een groot maatschappelijk belang kunnen voorrang krijgen via een prioriteringsverzoek bij de netbeheerder.
Reservering voor groei kleinverbruikers stopt
Tot 1 juli 2026 reserveerden netbeheerders nog capaciteit voor toekomstige kleinverbruikers (zoals woningbouw, mkb en laadpalen) en worden nieuwe kleinverbruik-aansluitingen en -verzwaringen ingepast zolang er ruimte is. Vanaf 1 juli 2026 verandert dit:
Er wordt geen capaciteit meer gereserveerd voor toekomstige groei van kleinverbruikers.
In congestiegebieden komen alle nieuwe aanvragen – klein- én grootverbruik – op een wachtlijst.
Capaciteit die vrijkomt, wordt toegekend op volgorde van de wachtlijst en volgens het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM.
Netbeheerders geven de nu gereserveerde capaciteit voor kleinverbruikers stapsgewijs vrij aan aanvragen op de wachtlijst. Tot 1 januari 2027 eerst aan aanvragen met maatschappelijke prioriteit. Daarna, als er nog ruimte is, ook aan aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit.
Overgangsregeling concrete woningbouw en Eerder Aanvragen
Om te voorkomen dat concrete woningbouwprojecten die al ver in ontwikkeling zijn vertraging oplopen, konden projectontwikkelaars deze projecten vóór 1 juli 2026 bij hun regionale netbeheerders aanmelden. Het gaat om projecten die al concreet zijn uitgewerkt en waarvan de bouw binnen drie jaar start. Voor projecten die op langere termijn starten of nog minder concreet zijn uitgewerkt, start op 1 oktober 2026 het proces Eerder Aanvragen. Dit proces is ontwikkeld door verschillende ministeries, de ACM, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en Netbeheer Nederland. Via deze procedure kunnen gemeenten woningbouwprojecten aanmelden die binnen tien jaar moeten worden gerealiseerd. Zo komen projecten eerder op de wachtlijst en ontstaat in een vroeg stadium meer duidelijkheid over de benodigde ruimte op het elektriciteitsnet.