Eerste gevolgen van vol stroomnet en nieuw prioriteringskader in Enexis-gebied

In delen van het verzorgingsgebied van Enexis wordt het stroomnet zo zwaar belast dat er op korte termijn geen extra capaciteit beschikbaar is. Afgelopen winter waren er 22 kritieke netdelen in het Enexis-gebied; in zeven daarvan was sprake van daadwerkelijke overbelasting. Het betreft netdelen (dus geen hele stations) van Eindhoven West, Helmond Zuid, Den Bosch Noord, Oss, Tilburg Noord en Uden. In deze zeven gebieden zit het stroomnet vol en komt na 1 juli 2026 geen ruimte vrij uit de huidige reserveringen voor kleinverbruikers. In andere gebieden onderzoekt Enexis hoeveel capaciteit er nog wél kan vrijkomen.

Rutger van der Leeuw, CEO van Enexis: “Het beeld kan ontstaan dat er niets meer kan op het stroomnet, maar dat is niet zo. We sluiten elke dag nieuwe klanten aan en werken aan de grootste uitbreiding van ons net ooit. Tegelijk moeten we eerlijk zijn: op een paar plekken zit het net nu al vol en zijn we aangewezen op uitbreiding en slimme oplossingen voordat er weer nieuwe ruimte ontstaat.”,

Maatschappelijke prioriteren

Alle netbeheerders, waaronder Enexis, passen hun werkwijze aan het nieuwe maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) aan. Dat kader bepaalt in welke volgorde klanten in congestiegebieden transportcapaciteit krijgen: niet de grootte van de aansluiting is leidend, maar het maatschappelijk doel ervan. Voorzieningen met een groot maatschappelijk belang kunnen voorrang krijgen via een prioriteringsverzoek bij de netbeheerder.

Reservering voor groei kleinverbruikers stopt

Tot 1 juli 2026 reserveren netbeheerders nog capaciteit voor toekomstige kleinverbruikers (zoals woningbouw, mkb en laadpalen) en worden nieuwe kleinverbruikaansluitingen en -verzwaringen ingepast zolang er ruimte is. Vanaf 1 juli 2026 verandert dit:

• Er wordt geen capaciteit meer gereserveerd voor toekomstige groei van kleinverbruikers.

• In congestiegebieden komen alle nieuwe aanvragen – klein- én grootverbruik – op een wachtlijst.

• Capaciteit die vrijkomt, wordt toegekend op volgorde van de wachtlijst en volgens het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM.

• Netbeheerders geven de nu gereserveerde capaciteit voor kleinverbruikers stapsgewijs vrij aan aanvragen op de wachtlijst.
  ·       Tot 1 januari 2027 eerst aan aanvragen met maatschappelijke prioriteit.
  ·       Daarna, als er nog ruimte is, ook aan aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit.

Gevolgen voor kritieke netdelen

In de zeven kritieke netdelen komt na 1 juli 2026 géén extra capaciteit beschikbaar uit de huidige reserveringen voor kleinverbruikers. Dit betekent dat nieuwe of zwaardere kleinverbruik aansluitingen (zoals woningen, mkb of laadpalen) en grootverbuikaansluitingen daar voorlopig alleen mogelijk zijn als het net fysiek wordt uitgebreid of er ruimte wordt vrijgemaakt door middel van flex-oplossingen. In totaal had Enexis afgelopen winter 22 kritieke netdelen. In de overige 15 kritieke netdelen is geen daadwerkelijke overbelasting gemeten. Daar – en in de overige delen van het net – onderzoekt Enexis nog of en hoeveel capaciteit er mogelijk wél kan vrijkomen.

Nieuwe analyses, meer duidelijkheid in het najaar

De komende maanden rekent Enexis alle stroomnetten opnieuw door en herijkt zij samen met TenneT de congestiemanagmentonderzoeken. Daarmee wordt per gebied zo nauwkeurig mogelijk bepaald waar ruimte uit reserveringen kan vrijkomen en waar niet. De resultaten worden in het najaar van 2026 verwacht. Dan kan Enexis gerichter per regio communiceren over de beschikbare capaciteit en de te verwachten wachttijden voor klanten. Rutger van der Leeuw, CEO Enexis: “We begrijpen heel goed dat klanten behoefte hebben aan duidelijkheid en voorspelbaarheid. Zodra de nieuwe analyses gereed zijn, komen we met gebiedsgerichte informatie. Tot die tijd doen we er alles aan om het net betrouwbaar en veilig te houden en zo veel mogelijk klanten aan te sluiten.”

Sneller bouwen en slimmer gebruiken

Ondanks de druk op het net blijft Enexis klanten aansluiten en onverminderd doorbouwen aan de grootste uitbreiding van het stroomnet ooit. Tekorten aan mensen en langlopende vergunningstrajecten zorgen voor uitdagingen voor de snelheid van het bouwproces. Alleen bijbouwen is daarom niet genoeg. Buiten de piekmomenten om is vaak nog wel ruimte op het stroomnet. Door het stroomnet slimmer en flexibeler te gebruiken, creëren we meer ruimte om klanten op de wachtlijst te kunnen aansluiten. Netbeheerders, gemeenten, provincies, bedrijven en consumenten hebben allemaal een deel van de oplossing in handen. Wanneer we ons gedrag aanpassen, bewuster worden van wanneer we bijvoorbeeld apparaten opladen en samen de pieken verlagen, dan zal netcongestie stevig verminderen en benutten we de ruimte die wél beschikbaar is beter.