Vragen Webinar Transitievisie Warmte

 

Warmtenetten

  1. Hoe kun je bepalen of een warmtenet de beste oplossing is voor een wijk? 
    Door de duurzame alternatieven (all electric; individuele warmtepomp; collectief warmtesysteem) op basis van TCO (total cost of ownership) met elkaar te vergelijken kan inzage gegeven worden welke de voorkeur heeft voor die betreffende wijk. 

     

  2. Welke rol wil Enexis spelen bij warmtenetten? 
    Enexis Netbeheer mag wettelijk geen rol spelen in een (regionaal) warmtenet  omdat Enexis Netbeheer enkel gereguleerde taken mag uitvoeren. Enpuls (onderdeel van Enexis Groep) mag dit wel omdat het niet werkzaam is in het gereguleerde domein. 

    Net als Enexis Netbeheer bij gas en elektriciteit vervult Enpuls alleen een rol als netbeheerder en niet als leverancier van warmte. 

  3. Welke kernpunten van kritiek heeft Enexis op de voorliggende concept wetteksten van het wetsvoorstel collectieve warmtevoorziening? 
    De kernpunten van onze kritiek zijn verwoord in de bijdrage van Netbeheer Nederland: https://www.netbeheernederland.nl/nieuws/warmtewet-gaat-voorbij-aan-belang-samenleving-1388 

  4. Visie voor warmtenetten apart behandelen of neem je dit mee in de transitievisie warmte? 
    Apart. Het werkt goed om een visie te ontwikkelen op basis van een concreet plan (vanuit TVW). In aanvulling daarop is het uiteraard wel van belang om in de TVW al wel een beeld te vormen over (on)mogelijkheden over collectieve warmte. In de specifieke visie voor warmtenetten kan vervolgens ook de eigen rol van de gemeente besproken en besloten worden. 

  5. Wanneer en hoe neem je wensen van bewoners mee in afweging of en wat voor een warmtenet je wilt aanleggen? 
    Kortweg gezegd in alle fases; In de eerste fases nog erg hoog over met (verwachte) algemene houding t.o.v. warmtenetten. Bijvoorbeeld op basis van wijkprofiel of vragenlijst. Later steeds specifieker over wensen, voorwaarden t.o.v. verschillende vormen en type warmtenetten. Zeker in laatste fases is dit ook veelal via interactieve communicatie. 

  6. Waar is de participatie met bewoners in de stappen? 
    Algemeen zie antwoord onder vraag 5. Meer specifiek kiezen wij ervoor om rond einde ontwikkelfase te starten met een bv. een informatieve website over het project. Dat is voor ons het moment om een bredere en intensiever te gaan communiceren (vraag, antwoord, zorgen voor draagvlak) naar de bewoners. 

  7. Welke rol ziet Enexis zich het liefst hebben in elk van deze fasen? 
    Enpuls is graag betrokken in alle fases, en bij voorkeur al vanaf het begin. In de haalbaarheid- en ontwikkelfase treden we op als onderzoeks- en ontwikkelpartner en stellen middelen (kennis, personen, financieel) ter beschikking. Vanaf de contractfase treedt Enpuls op als investeerder en eigenaar en beheerder van de warmte infra.

  8. Kan een energie-coöperatie (100% van inwoners) een warmtenet ontwikkelen? 
    Ja, dat kan, maar komt nog zelden voor omdat de aanleg van warmte-infrastructuur kapitaalintensief is. Een voorbeeld zie je nu wel in Terheijen, waar TEC de ontwikkeling en aanleg in eigen beheer doet, daarin wel gesteund door de gemeente middels de verworven subsidie als BZK-proeftuin Aardgasvrije Wijken. Culemborg is ook een voorbeeld, waar in coöperatief verband (Thermo Bello) al jaren een lokaal warmtenet 100% in eigendom van bewoners wordt geëxploiteerd (waarbij overigens de initiële ontwikkeling en realisatie door een drinkwater- en energiebedrijf is gedaan). 

  9. Moet Enexis Nederland niet gewoon meenemen in de potentie van warmtenetten (zowel financieel als fysiek). Hetzelfde wat destijds is gebeurt met de transitie naar aardgas? 
    Zeker, wij zien voor ons als regionaal netwerkbedrijf een rol weggelegd voor de aanleg van warmtenetten. Dit is verankerd in het Strategisch plan dat door onze aandeelhouders in 2017 voor het laatst is vastgesteld. We kiezen net als bij gas- en elektriciteit voor een rol als netbeheerder en niet als leverancier van warmte. Voor de aanleg van warmtenetten is er in tegenstelling tot gas en elektriciteit geen wettelijke taak voor de aanleg van warmtenetten, op dit moment bevind deze activiteit zich nog in ‘het vrije domein’. Een nieuwe marktordening voor warmtenetten is momenteel nog in ontwikkeling via de concept Wet Collectieve Warmtesystemen (beter bekend als Warmtewet 2). 

  10. Is het raadzaam om eerste een marktconsultatie of marktverkenning uit te voeren alvorens een aanbestedingstraject op te starten? 
    Dé succesfactor om een warmteproject van de grond te krijgen is naar onze mening een sterke coalitie. De rol(len) die de gemeente zal aannemen in de realisatie van een collectief warmtesysteem, bepaalt welke andere partijen nodig zijn en welke inrichting – opdrachtverstrekking - hierbij hoort. Afhankelijk van de keuzes is bv. aanbesteding een logische vervolg stap. Is er hieromtrent nog onduidelijkheid dan kan een marktconsultatie of verkenning de benodigde inzichten om te komen tot verschaffen. 

  11. Wat is de beste manier om de rol van de gemeente te bepalen? 
    Dat is van veel factoren afhankelijk, maar in deze whitepaper - die speciaal voor gemeenten is geschreven - wordt een goede structuur aangeboden om daarin een zorgvuldige afweging te maken: https://warmopweg.nl/wp-content/uploads/2019/01/Rol-van-Gemeenten-bij-aanleggen-warmtenetten.pdf 

  12. Is er al een leidraad die jullie kunnen delen met betrekking tot aanbesteding? En voor bijvoorbeeld instrumenten als LOI?

    Bij een leidraad aanbesteding die een gemeente kan gebruiken, kunnen we helaas niet mee helpen. Onze ervaring is dat het opstellen van LOI’s en ontwikkelovereenkomsten maatwerk is. Immers er dient uiteindelijk consensus te zijn over de inhoud vastgesteld door een wisselende samenstelling van deelnemers / partners per LOI. Uiteraard maken ook wij gebruik van opgedane kennis uit het verleden en halen hier inspiratie uit bij het opstellen van een nieuwe overeenkomsten echter blauwdrukken zijn er niet. 

  13. Kan en wil Enexis, als netbeheerder, of Enpuls een een rol spelen in een regionaal warmtenet in Twente? 

    Enexis netbeheer mag wettelijk geen rol spelen in een (regionaal) warmtenet  omdat Enexis netbeheer enkel gereguleerde taken mag uitvoeren. Enpuls, werkzaam in het niet gereguleerde domein mag en kan dit wel. 

    Vanuit Enpuls willen wij zeker een rol vervullen in het regionale warmtenet als hier de rol voor Enpuls ingevuld kan worden en de uitgangspunten van het warmtenet passen bij de visie en werkwijze van Enpuls. Hierover zou een nadere afspraak goed zijn om te bekijken waar mogelijkheden liggen 

  14. Hoe verhoudt dit gepresenteerde proces zich tot het verstrekken van nieuwe warmtekavels? 
    Daar is nog geen volledig antwoord op te geven. In de concept Wet Collectieve Warmtesystemen die juni jl. door de minister van Economische Zaken ter consultatie is gelegd, waarin uiteengezet is op welke wijze de warmtekavels tot stand kunnen komen, heeft tot veel reacties en vragen geleid. We zullen daar de komende periode vanuit de verschillende koepels nader overleg over voeren met het ministerie van EZK. 

  15. Welke mogelijkheden zien jullie voor "warmte" in het warmtenet? Biomassa, groen gas? 
    De keus voor een warmtenet is in beginsel een systeemkeus. De warmtebron kan immers naderhand worden vervangen. Bij de ontwikkeling van een warmtenet gaan we ervan uit dat dit een keus is voor de komende decennia, waarbij er dus ook (regionale) warmtebronnenstrategie aanwezig moet zijn die voldoende kan bijdrage aan de doelstelling van leveringszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. Ondanks dat wij als netwerkbedrijf zelf geen warmtebronnen ontwikkelen of als warmteleverancier bij de eindgebruiker aanbieden, zien wij wel een breed scala aan mogelijke warmtebronnen, zoals industriële (rest)warmte, geothermie en ook biomassa. Zie verder ook onze visielijn collectieve warmtesystemen: https://www.enpuls.nl/gebouwde-omgeving/collectieve-warmtesystemen/ 

  16. Een moeilijk punt is de onzekerheid in de kosten en de verdeling van de kosten. Hoe zorg je ervoor dat je deze in een zo vroeg mogelijke fase duidelijk in beeld hebt? 
    Het is belangrijk om vanaf de haalbaarheidsfase aan de slag te gaan met een uitgebreid business case model waar reeds zoveel mogelijk uitsplitsing van kosten en opbrengsten onderscheiden worden. Per fase ga je vervolgens een verdieping aanbrengen op kosten en opbrengsten waardoor de business case nauwkeuriger wordt. Het is belangrijk dat je vanaf het begin van het project de juiste expertise hiervoor borgt in je projectteam. 

  17. Waar in het traject wordt een Wijkuitvoeringsplan vastgesteld? 
    Het traject voor een specifiek warmtenet loopt enigszins parallel aan de Transitievisie Warmte (TVW) en Wijkuitvoeringsplannen (WUP). Voor TVW is inschatting van wenselijkheid en haalbaarheid van warmtenet nodig en valt dat samen met verkennende fases. Feitelijke detailuitwerking en contractuele fases zul je pas willen doen/afronden nadat ook WUP is afgerond.
     
  18. Waarom horen we niets over bewonersparticipatie? Dat is minstens net zo belangrijk in dit proces als de techniek. 
    Bewonersparticipatie is inderdaad heel belangrijk en dient terug te komen in alle projectstappen van haalbaarheid tot realisatie/beheer. De eerste fases zijn nog hoog over met (verwachte) algemene houding t.o.v. warmtenetten. Bijvoorbeeld o.b.v. wijkprofiel of vragenlijst. Later steeds specifieker over wensen, voorwaarden t.o.v. verschillende vormen en type warmtenetten. Zeker in laatste fases is dit ook veelal via interactieve communicatie.(zie ook andere relevantie vragen die dit onderwerp raken) 

  19. IEnpuls in Roermond het aanspreekpunt voor alle afnemers, en daarmee overkoepelend verantwoordelijk voor de hele keten? 
    Slim Energienet Roermond is een samenwerking tussen diverse partijen. Samen dragen deze de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling/ontwikkelfase. Enpuls neemt daarin de lead. Engie is als warmteleverancier het aanspreekpunt voor de afnemers. Engie en Enpuls dragen, zodra het warmtenet operationeel, gezamenlijk de verantwoording. 

  20. Wat is de rol van de provincie? 
    Bij kleinere warmtenetten heeft de provincie voornamelijk een rol in het traject met vergunningen en dergelijke. Bij grotere projecten ook in eerdere fases. Zeker als het gemeente-overstijgend is, bestaat er coördinerende en faciliterende rol voor provincie. Goede en logische verdeling van eventuele grotere warmtebronnen en dergelijke. 

  21. Is in het voorbeeld in Roermond maar één leverancier voor de warmte? Alleen het bedrijf. Hoe zit dat dan met risico, als bedrijf failliet gaat, hoe wordt warmtenet dan gevoed? 
    In Roermond starten we met één warmtebron, maar als het warmtenet groter wordt en geografisch uitbreidt kunnen meerdere bronnen en ondergrondse opslag worden aangesloten. Wij streven altijd naar diversiteit van bronnen, omdat het een laag-temperatuur warmtenet betreft zijn er veel alternatieve bronnen geschikt: andere restwarmte, warmte uit oppervlaktewater (Maas/Roer), zonnewarmte, etc. Als er bronnen onverhoopt komen te vervallen zijn er zo meerdere opties waarop teruggevallen kan worden. 

  22. Is een bedrijf bereid leveringscontract voor 20-30 jaar te sluiten? 
    Met de warmtebronnen worden contractueel afspraken gemaakt met zo lang mogelijke looptijden. Looptijden spelen daarin een belangrijke rol, echter ook de opzegtermijn, en de prijscondities.