Zonnepanelen voor iedereen: haalbaar of niet?

Zonnepanelen voor iedereen: haalbaar of niet?

augustus 2017

De populariteit van zonnepanelen stijgt. Omdat de prijs van de panelen daalt en er nu gunstige subsidies zijn. Zo heb je de investering er relatief snel uit. Hoewel al op veel Nederlandse daken zonnepanelen liggen, is er nog ruimte voor maar liefst 145 miljoen zonnepanelen. Dat levert 40 procent van onze totale elektriciteitsbehoefte op én een besparing van zes miljard op de energierekening van Nederlandse huishoudens. Je zou bijna denken: waarom nemen we niet massaal zonnepanelen?

We gingen in gesprek met Jean-Paul Heuts (Program Manager Duurzame Energie bij Enpuls) en Roelof Dijkstra (Senior Consultant bij Enexis Groep) en stelden ze de vraag: hoe haalbaar is dat; 145 miljoen zonnepanelen?

grondwerkzaamheden.jpg

Onze netten

Roelof: “Voordat iedereen in Nederland zelf duurzame energie kan opwekken met zonnepanelen, moet er nog een hoop gebeuren. In de eerste plaats ligt hier een taak voor de netbeheerders van Nederland. Als we morgen allemaal zonnepanelen laten installeren, hebben we namelijk een groot probleem. Onze netten kunnen dat op dit moment niet aan. Mensen wekken doorgaans meer energie op dan ze zelf - op dat moment - nodig hebben in huis.

Daarom leveren mensen zo rond het middaguur veel energie terug aan het net. Al die energie moet getransporteerd worden. Er ontstaat zo snel overbelasting op het net. Het lukt nu om onze netten mee te laten groeien met de geleidelijke toename van zonnepanelen. Maar als deze explosief zou toenemen, ontstaat er op sommige plaatsen een probleem en komt de betrouwbaarheid van het net in het geding. Bij een explosieve groei kan het ook voorkomen dat er meer energie geproduceerd wordt dan er in zijn geheel wordt afgenomen, waar laat je die energie dan?”

buurtbatterij.jpg

Opslag van energie

Jean-Paul: “Als netbeheerder stomen we onze netten dus klaar voor steeds meer zonnepanelen. Daarnaast is het van belang dat we stimuleren dat opgewekte energie door de producent zelf of lokaal gebruikt wordt. Dat is nog mooier eigenlijk. Met een thuisbatterij sla je de energie op die je op dat moment niet nodig hebt. We doen hier op dit moment een pilot mee vanuit Enexis Groep: Jouw Energiemoment 2.0.”

Roelof: “Er ligt ook een taak voor mensen zelf. We moeten anders met energie om leren gaan. Het probleem is dat de zon overdag schijnt, maar we juist in de ochtend en de avond veel energie gebruiken. Overdag ben je meestal niet thuis om de wasmachine aan te zetten, terwijl de energie dan juist wordt opgewekt. Hierin moeten we zelf onze gewoonten willen aanpassen.”

Jean-Paul: “Los van dat het een aanpassing in ons ritme vergt, is het probleem ook dat het momenteel nog niet rendabel is om energie op te slaan. Batterijen zijn nog te duur. Onze verwachting is wel dat de prijs voor een thuisaccu omlaag gaat, ook door ontwikkelingen van elektrisch vervoer. Dit gaat hard. Maar momenteel blijft het duur om energie op te slaan en zijn batterijen eigenlijk nog te ‘klein’. Je kunt energie maar voor een dag opslaan. In de winter ontstaat er ook een probleem, omdat de zon niet genoeg schijnt. Er wordt nu geëxperimenteerd met een Power to Gas oplossing: waarbij van energie gas wordt gemaakt, die je ’s zomers opwekt en in de winter gebruikt. Zo is er sprake van lange-termijn-opslag. Maar daar zijn we nu nog niet.”

Jean-Paul: “Waar we nu overigens ook aan voorbij gaan is het financiële aspect. Het is niet voor iedereen mogelijk om een investering in zonnepanelen te doen. Er is een grote groep mensen waarbij het onderwerp niet leeft of die het geld er niet voor (over) hebben. Die groep meekrijgen, is een grote uitdaging.”

Voorspelling

'Hoe ontwikkelt onze energievoorziening zich in de komende tien jaar?'

Roelof: “Over tien jaar is er veel minder gas en meer elektriciteit. Ook zijn er nieuwe oplossingen om verbruik en opwek direct op elkaar af te stemmen en op te slaan. Flexibiliteit zal een steeds grotere rol gaan spelen.”

Jean-Paul: “Dat denk ik ook. Het gaat om flexibiliteit, wellicht prijsgedreven met bijvoorbeeld interactieve dagtarieven. Er zullen er denk ik allemaal appjes komen voor consumenten die hier inzicht in geven: zet nu je wasmachine aan voor een voordelig tarief. Daarnaast zal de evolutie in zonnepanelenland doorgaan. Maar er zullen ook alternatieven komen om energie op te wekken, zoals raamstickers en ongetwijfeld allerlei andere dingen. De markt zal blijven groeien.

De grote uitdaging blijft wel om iedereen mee te krijgen. We hebben nu zo’n 10 procent van de mensen mee in het opwekken en gebruiken van duurzame energie. Voor de rest zullen we het op een of andere manier ook aantrekkelijk moeten maken. Subsidies spelen hierin uiteraard ook een grote rol. In dat kader is het ook spannend welke keuzes ons nieuwe kabinet gaat maken. Blijft het gunstig voor zowel consumenten als bedrijven om zelf energie op te wekken?”